Zawsze gotowi by pomóc, z pasją i poświęceniem,  w stałej gotowości,  dzielni i zdeterminowani
przejdź do sklepu
facebook google plus instagram sklep

Strażacki Ruch Oporu "Skała"

Blog IgnisVestimenta.pl

Warszawa skapitulowała we wrześniu 1939 r. Najbardziej aktywni członkowie polskiego pożarnictwa, przede wszystkim korpus oficerski, zorganizowali wiele potajemnych spotkań, podczas których debatowano jak polskie pożarnictwo ma zachować się wobec okupanta. Sądzono, że trzeba stworzyć tajną organizację wojskową, na wzór organizacji niepodległościowych sprzed pierwszej wojny światowej. Nie było to jednak takie proste - przebieg okupacji hitlerowskiej był całkiem inny (nieznane wcześniej formy terroru i ludobójcze metody). Dlatego strażacy wprowadzali wciąż nowe, dostosowane do warunków i coraz bardziej przydatne formy walki.

Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Z inicjatywy Związku Polski Niepodległej w warszawskim Ratuszu na pl. Teatralnym odbyło się 23 grudnia 1939 r. odbyło się pierwsze konspiracyjne spotkanie działaczy pożarnictwa (20 osób). Było to kluczowe spotkanie, które miało wpływ na wszystkie następne lata okupacji. Omówiono sytuację kraju oraz wykazano chęć walki z okupantem. Powołano Strażacki Ruch Oporu "Skała", którego przewodnictwo objęli:
  • por. poż. Jerzy Lgocki - I komendant
  • kpt. poż. Stanisław Gieysztor - II komendant
  • kpt. poż. Leon Korzewnikjanc - I szef sztabu
  • płk. poż. Szymon Jaroszewski - II szef sztabu
Ustalono także główne zadania, cele zawodowych, ochotniczych i zakładowych straży pożarnych:
  1. przygotowanie zespołów informacyjnych,
  2. przygotowanie zespołów z zakresu szkolenia wojskowego,
  3. przygotowanie zespołów łączności,
  4. przygotowanie zespołów dywersyjno - sabotażowych i partyzanckich,
  5. przygotowanie zespołów zaopatrzenia technicznego (ogólnego) i broni,
  6. przygotowanie i budowa urządzeń obronnych,
  7. udzielanie pomocy i schronienie młodzieży oraz osobom starszym z różnych organizacji podziemnych walczących z okupantem hitlerowskim,
  8. organizowanie razem z PCK schronisk dla inwalidów wojennych
  9. prowadzenie warsztatów rusznikarskich, wytwórni granatów i środków zapalających
W późniejszym czasie stopniowo kompletowano władze centralne i okręgowe "Skały". Charakter instytucji straży pożarnych, wielu zaangażowanych działaczy w jej szeregach (ze środowiska ochotniczego i zawodowego), duże skupisko ludzi, możliwość spotykania się pod pozorem szkoleń, a także dostęp do bazy sprzętowej, lokalowej środków łączności oraz umundurowania były wielkim utrudnieniem dla służb niemieckich.

Niemiecka służba bezpieczeństwa przyglądała się działalności straży pożarnych, gdyż orientowano się, że patriotyczne nastroje będą w tej grupie na wysokim poziomie. Co jakiś czas przeprowadzano aresztowania strażaków, wywożono ich do obozów koncentracyjnych, wielu tracono w miejscu aresztowania, zdarzały się także publiczne egzekucje. Komenda Główna "Skały" starała zabezpieczyć wszystkich wchodzących w jej skład członków (zarówno na najniższych szczeblach jak i tych najniższych). Obawiano się, że w jej szeregi będą nasyłani konfidenci. Dlatego podjęto środki ostrożności - członkowie jednego oddziału nie wiedzieli kto jest uczestnikiem konspiracji w innych oddziałach. Niejednokrotnie sami strażacy, biorący udział w akcjach, nie byli zorientowani, że kierowała nimi "Skała".

"Skała" była liczebnie jedną z największych organizacji antyhitlerowskiego podziemia. Przeprowadziła wiele akcji, w tym niejednokrotnie z innymi formacjami takimi jak: ZWZ, AK, GL, AL, BCh, RPPS - strażacy zapisali się w historii jako formacja, która jest dobrze zorganizowana, walcząca do końca i o silnym podłożu patriotycznym.

Źródło: "Strażacka wierność - z dziejów strażackiego antyhitlerowskiego ruchu oporu w okupowanej  Warszawie w latach 1939 - 1945" Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1977 r. 


Komentarze


Zobacz również